Legale basis voor gemeenten om wedkantoren bij scholen te weren

Gemeenten mogen fysieke gokkantoren bij scholen weigeren

Alle legale online kansspelen in België staan onder toezicht van de Kansspelcommissie (KSC). Een online casino in België kan ten slotte enkel legaal zijn als het in het bezit is van een geldige vergunning voor de verkoop van online kansspelen in ons land en de KSC is de enige organisatie met de bevoegdheid om dergelijke vergunningen uit te delen. Zo komt het ook dat ieder legaal online casino in België, van Casino Elite tot Bwin, ooit is begonnen met het indienen van een vergunningsaanvraag bij de Kansspelcommissie.

Belgische gemeenten mogen wedkantoren weren

Tegelijkertijd is de Kansspelcommissie ook de toezichthouder voor alle fysieke oftewel landgebonden kansspelen in ons land. De opkomst van het online gokken in België van de laatste jaren betekent namelijk niet dat de traditionele casino’s en speelhallen opeens geen bezoekers meer trekken. Loterijen, bijvoorbeeld, behoren nog altijd tot de populairste en meest gespeelde vormen van kansspelen in ons land. Het is ook niet voor niets dat recent nog Manneken Pis in Brussel een speciaal uniform kreeg ter ere van de 90ste verjaardag van de Nationale Loterij.

Ook wedkantoren van merken als Starcasino en Napoleon maken al decennialang deel uit van het straatbeeld van veel Belgische gemeenten, al lijkt daar mogelijk een eind aan te gaan komen. Begin december heeft de Raad van State verschillende gemeenten in ons land gelijk gegeven in een zaak die tegen hen was aangespannen door een groep gokbedrijven, waaronder Derby (het bedrijf achter Ladbrokes in België) en Wedwinkel BV. Het gaat in dezen om de gemeenten Aalst, Antwerpen, Genk en Mechelen, die in het recente verleden allemaal een of meerdere vergunningen voor fysieke wedkantoren op hun respectievelijke grondgebied hebben geweigerd, omdat deze te dicht bij een school of ziekenhuis zouden liggen. De betrokken gokbedrijven waren van mening dat de betreffende gemeenten dit recht niet hadden, maar de Raad van State gaat niet mee in die redenering en heeft geoordeeld dat de gemeenten wel degelijk in hun recht staan, op basis van artikel 43/5 van de Belgische Kansspelwet.

“De ligging van het wedkantoor in de nabijheid van een onderwijsinstelling en een ziekenhuis volstaat op zich om het sluiten van het gevraagde convenant te weigeren”, schrijft de Raad van State bijvoorbeeld in het arrest met betrekking tot het beroep van het eerdergenoemde Derby, “In die omstandigheden is het niet nodig ook de kritiek op bijkomende weigeringsmotieven aangaande de beweerde nabijheid van “plaatsen waar regelmatig erediensten worden gehouden” en van “organisaties die zich direct of indirect inzetten voor sociaal en economisch zwakken” te onderzoeken. Die motieven zijn immers eveneens als overtollig aan te merken.”

Waar ging deze zaak precies over?

Sinds 2019 is het in ons land verplicht voor gokbedrijven om expliciete toestemming te krijgen van het gemeentebestuur voordat ze een wedkantoor openen in die gemeente. Of anders gezegd, sinds 2019 hebben Belgische gemeenten zelf de mogelijkheid om de opening van een nieuw wedkantoor op hun grondgebied te accepteren of te weigeren, en met name dat laatste is de laatste jaren steeds vaker gaan gebeuren. Zo weigerde de gemeenteraad van Lokeren, in Oost-Vlaanderen, afgelopen zomer nog de vergunningsaanvraag van een gokbedrijf voor het openen van een nieuw gokkantoor in de stad.

Lokeren was dan ook een van de gemeenten die tevergeefs werd aangeklaagd door gokbedrijven voor het weigeren van een vergunning. Deze bedrijven vonden (en vinden nog altijd) dat er in de Belgische Kansspelwet geen duidelijkheid wordt geschept over de minimale vereiste afstand tussen een wedkantoor en een zogenaamde kwetsbare locatie, zoals bijvoorbeeld een school of een ziekenhuis. Kwetsbare locaties zijn locaties waar bovengemiddeld veel leden langskomen van bevolkingssegmenten die kwetsbaarder zijn voor gokverslaving.

In artikel 43/5 van de Kansspelwet staat dat “de kansspelinrichting klasse IV niet gevestigd wordt in de nabijheid van onderwijsinstellingen, ziekenhuizen, plaatsen die vooral door jongeren worden bezocht, zulks behoudens met redenen omklede afwijking die door de gemeente wordt toegestaan”, wat volgens de gokbedrijven te onduidelijk is om goed te kunnen handhaven. Als gevolg daarvan, zo argumenteerden zij, hadden de gemeenten veel te veel vrijheid om aanvragen te weigeren, zelfs wanneer deze aan alle eisen en voorwaarden voldoen.

Tegen de uitspraak van de Raad van State kan niet meer in beroep worden gegaan door de aanklagers. Het valt te bezien wat de uitspraak zal betekenen voor de bredere Belgische kansspelsector, maar het is te verwachten dat in de toekomst meer gemeenten zich erdoor gesterkt zullen voelen bij het ontvangen van een aanvraag voor een vergunning voor het openen van een nieuw wedkantoor op hun grondgebied.

Online kansspelen in België moeten leuk blijven. Speel gerust en bewust. Ben je ongerust over je eigen speelgedrag of dat van een vriend(in), familielid, of collega? Neem dan gratis contact op met De Druglijn of Gokhulp.be.